A: အေျဖကေတာ့ ရွင္းပါတယ္။ ဆန္းတာတိုင္းက ရိုးတာထက္ ေနရာတကာမွာ မသာပါ။

ကေလးမီးဖြါးတာမွာ Normal labor ဆိုတဲ့ ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေနဖြါးတာက အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ ေမြးလမ္းေၾကာင္း ကေနေတာင္မွာ ဘာအကူအညီမွ မပါဘဲ၊ ဓမၼတာ-ထံုးစံအတိုင္း ေမြးႏိုင္တာက (ပါဖက္) ျဖစ္တယ္။

ေမြးလမ္းေၾကာင္းကေန ေမြးရာမွာ တခါတေလ ကူရတာေတြ ရွိတယ္။ သားဦး ေမြးရင္ ေမြးလမ္းကို Episiotomy ခ်ဲ႕ေပး-ျပန္ခ်ဳပ္ေပး ရတာ။ သားအိမ္ညွစ္အား နည္းေနရင္ Oxytocin (Syntocinon) ေဆးကို Drip ထဲထည့္ သြင္းေပးရတာ။ ကေလးေခါင္းထြက္တာ ၾကာမေနေစခ်င္လို႔ Forceps delivery ညွပ္ဆြဲ၊ Vaccum extraction ေလစုပ္စက္နဲ႔ ဆြဲကူ ေမြးေပးရတာ။ လံုး၀ အနာမခံခ်င္လို႔ Epidural delivery ဆိုတဲ့ ခါးထံုေဆးနဲ႔ ေမြးေပးတာလည္း ရွိေသးတယ္။

ရိုးရိုးမဟုတ္ႏိုင္လို႔ ခြဲေမြးရတာမွာ “ဘာလို႔ ခြဲေမြးရသလဲ။” “မခြဲရင္ မရဘူးလား။” “တကယ္ကို မရဘူးလား” ဆိုတာေတြ သိရလိမ့္မယ္။ မခြဲရင္လည္း ရတယ္ ဆိုတာနဲ႔ ခြဲကိုခြဲရမွာ ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေန႔ေကာင္းရက္သာေရြး ခြဲေမြးခ်င္သူ ေတြလည္း ရွိတတ္တယ္။ တခါတေလ ဆရာ၀န္က စိတ္မရွည္လို႔၊ Risk ကို နဲနဲေလးမွ မယူခ်င္လို႔ ခြဲတာလည္း ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕တိုင္းျပည္၊ တခ်ိဳ႕ေဆးရံု-ေဆးခန္းေတြကေတာ့ ခြဲေပးရင္ လူနာဆီက ေငြပိုယူလို႔ရတာမို႔၊ လံုေလာက္ေအာင္ အခ်ိန္ မေစာင့္ဘဲ ခြဲတာလည္း တကယ္ရွိပါတယ္။

ေမြးလမ္းကေန ေမြးမရလို႔ ခြဲရတာမွာ တျခား ေရြးစရာလမ္း မရွိတာမို႔ ခြဲေမြးတာ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္တယ္။ CPD ကေလးေခါင္းနဲ႔ မိခင္ေမြးလမ္း မတန္တဆ ျဖစ္တာ။ ဒါမွာလည္း ၂ မ်ိဳး။ မေအရဲ႕ အရိုးကြင္းက က်ဥ္းေနတာနဲ႕ ကေလးက ပံုမွန္ထက္ ေခါင္းက ၾကီးေနတာ။ ဒီအေျခအေန ႏွစ္ရပ္လံုးက ခြဲကိုခြဲရမယ္။

ေနာက္တမ်ိဳးက အခ်င္းဟာ ပံုမွန္ရွိရမဲ့ သားအိမ္အ၀နဲ႔ ေ၀းရာမွာ မဟုတ္ဘဲ၊ ေအာက္ပိုင္း ေရာက္ေနတာ။ အခ်င္းက သားအိမ္အ၀ကို အျပည့္ျဖစ္ျဖစ္၊ တစိတ္တပိုင္း ျဖစ္ျဖစ္ လာဖံုးေနတာမ်ိဳး။ အခ်င္းေရွ႕ေရာက္လို႔ ေခၚတယ္။ ေမြးခါနီးလို႔ သားအိမ္အ၀ က်ယ္လာတာနဲ႔ အခ်င္း ကြာလာျပီး၊ ကေလးမေမြးခင္ ေသြးေတြဆင္းတာမ်ိဳး။ APH ေခၚတာေပါ့။ မေမြးမီ ေသြးဆင္းျခင္း အေၾကာင္းတရား ေတြထဲက အေရးအၾကီးဆံုး။ ဒါကို Ultrasound မွာ ၾကိဳသိထားႏိုင္တာမို႔၊ ရက္ေရြးျပီး၊ ေအးေအးေဆးေဆး ခြဲေမြးပါေလ။

ကေလးအေနအထား ပံုမွန္မဟုတ္တာ၊ ရိုးရိုးေမြးဘို႔ ၾကိဳးစားရင္း အခ်ိန္ ပိုမေစာင့္သင့္တာ။ မိခင္ျဖစ္ျဖစ္ ကေလးျဖစ္ျဖစ္ တခုခုျဖစ္လာလို႔ ေမြးလမ္းကေန ေမြးေအာင္ အခ်ိန္ မေစာင့္သင့္ေတာ့တာ။ ဟိုကဆက္ေန-ဒီကဆက္ေန၊ ထူးဆန္းတဲ့ ကေလးျဖစ္ေနတာ၊ ဒါေတြမွာလည္း ခြဲတာေကာင္းတယ္။

တခုမွတ္ဘို႕က တခါ ဗိုက္ခြဲေမြးရတိုင္း ေနာက္လည္း ခြဲရမယ္ဆိုတာ ေနရာတိုင္းမွာ ယူဆလို႔မရပါ။ အရင္တခါ ခြဲတံုးက ဘာအေၾကာင္းေၾကာင့္ ခြဲရလည္း အေပၚမွာ မူတည္တယ္။ အခ်င္းေရွ႕ေရာက္လို႔ ခြဲထားရသူဟာ ေနာက္ကိုယ္၀န္က ပံုမွန္ျဖစ္ျပီး ရိုးရိုးေမြးလို႔ရတယ္။ ကေလးအေနအထား ဆိုတာလည္း တခါပံုမွန္မဟုတ္တိုင္း အျမဲမွား မေနတတ္ပါ။

ခြဲေမြးတာျဖစ္ျဖစ္ အနာေလးတခု ခြဲရတာျဖစ္ျဖစ္ အနည္းနဲ႔အမ်ား သတိထားရတာေတြ ခ်ည္းပါဘဲ။ ခြဲစိတ္ျခင္း အႏၲရာယ္ေတြက ခြဲစိတ္မႈ ၾကီးၾကီးသလို၊ လုပ္တာကိုင္တာ ေပါ့ဆရင္ ေပါ့ဆသလို ရွိႏိုင္တယ္။

ခြဲေမြးရတဲ့အတြက္ အားသာခ်က္ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ရက္၊ အခ်ိန္၊ ေရြးေမြးႏိုင္တယ္။ တတိယကေလးခြဲရရင္ တခါတည္း သားေၾကာ ျဖတ္ေပးႏိုင္တယ္။ ေမြးလမ္းေၾကာင္းဟာ အေမေမြးတဲ့အတိုင္းသာ ရွိေနမယ္။

Dr. တင့္ေဆြ